Lâm Đồng là vùng đất trù phú thuộc phía Nam Tây Nguyên, từ lâu đã trở thành vùng sản xuất nông nghiệp lớn của nước ta. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền nông nghiệp của tỉnh dù đứng trước nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đang phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức như: Biến đổi khí hậu, thị trường tiêu thụ, yêu cầu chuyển đổi số, tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao.

Tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 cũng đã xác định mục tiêu: “Nông nghiệp và nông thôn là một trong ba trụ cột phát triển của tỉnh, ưu tiên phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh, tuần hoàn, bền vững”. Trước bối cảnh đó, nhiều nông dân, Hợp tác xã và doanh nghiệp đã tập trung ứng dụng công nghệ số, hướng đến nền nông nghiệp hiệu quả, bền vững và thân thiện với môi trường.

Hiện nay, Lâm Đồng là một trong những tỉnh đi đầu cả nước về phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh 4.0. Toàn tỉnh có hơn 69,6 nghìn ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; trong đó, có hơn 730 ha ứng dụng công nghệ thông minh; sử dụng công nghệ IoT với chỉ tiêu kỹ thuật công nghệ Bộ RATA IoT-3G/4G; cảm biến vi khí hậu; hạ tầng kỹ thuật tưới; phần mềm quản lý trang trại thông minh; nhiều mô hình sản xuất mới tiên tiến, hiện đại; tưới tiết kiệm công nghệ của Israel, Ý, Pháp... Qua đó, góp phần hiện đại hóa ngành nông nghiệp của tỉnh.

Theo thống kê, từ kết quả phát triển nông nghiệp công nghệ cao, thông minh đã góp phần đưa doanh thu bình quân trên mỗi đơn vị diện tích sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh đạt 268 triệu đồng/ha. Cụ thể: Việc ứng dụng công nghệ IoT trên đơn vị diện tích canh tác rau đạt hơn 2 tỷ đồng/ha/năm; hoa đạt từ 3- 5 tỷ đồng/ha/năm.

Thời gian qua, Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh Lâm Đồng tập trung chỉ đạo các cấp Hội trong tỉnh tiếp tục chủ động việc thực hiện tốt vai trò là “trung tâm, nòng cốt” trong công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn hội viên, nông dân phát huy vai trò chủ thể trong thực hiện các phong trào nông dân thi đua phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới; góp phần xây dựng nông nghiệp, nông dân, nông thôn phát triển bền vững. Trên cơ sở đó, các cấp Hội đã tăng cường phối hợp công tác tuyên truyền, vận động, hỗ trợ, chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ cho hội viên, nông dân vào sản xuất, gia tăng kết nối tiêu thụ nông sản để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp.

Hàng năm, các cấp Hội đã tích cực phối hợp cùng ngành chức năng trên địa bàn triển khai các hoạt động ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất, khai thác tốt những tiềm năng thế mạnh của từng địa phương, từng gia đình. Đồng thời, tập trung tuyên truyền, vận động cán bộ, hội viên, nông dân mạnh dạn ứng dụng, đầu tư khoa học công nghệ, từng bước thay đổi tư duy, tập quán sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP… góp phần phát triển bền vững, nâng cao thu nhập và bảo vệ môi trường, tích cực phát động hội viên, nông dân tiến quân vào khoa học kỹ thuật một cách bài bản, sâu rộng.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 04-NQ/HNDTW, ngày 05/8/2019 của Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (Khoá VII) đã khẳng định: “Chi Hội Nông dân nghề nghiệp, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp tập hợp những hội viên cùng chí hướng, cùng sản xuất và tiêu thụ những sản phẩm ngày càng có chất lượng theo chuỗi giá trị, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh và phát triển thương hiệu nông sản Việt Nam vì mục tiêu chiến lược phát triển nông nghiệp thịnh vượng, nông dân giàu có, nông thôn văn minh, hiện đại”.

Từ thực tiễn phát triển theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh của tỉnh, việc tập trung xây dựng các mô hình chi Hội Nông dân nghề nghiệp gắn với vận động hội viên, nông dân áp dụng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh là hướng đi rất phù hợp, đã được các cấp Hội Nông dân trong tỉnh đẩy mạnh thực hiện trong nhiều năm qua. Đến nay, các mô hình chi Hội Nông dân nghề nghiệp, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp đã được hình thành ở nhiều xã, phường của tỉnh, trên nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có mô hình chi Hội Nông dân hợp tác làm giàu.

Thực hiện Chương trình hành động số 25-CTr/HNDT, ngày 01/4/2020 của Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh về “Thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/HNDTW, ngày 05/8/2019 của Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (Khoá VII) về đẩy mạnh xây dựng chi Hội Nông dân nghề nghiệp, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp”, chi Hội Nông dân hợp tác làm giàu (tên gọi khác là Câu lạc bộ Nông dân hợp tác làm giàu) được thành lập và tổ chức lễ ra mắt vào ngày 07/4/2021, với 16 thành viên, trực thuộc Hội Nông dân thành phố Đà Lạt (cũ); nay hoạt động dưới sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Hội Nông dân tỉnh Lâm Đồng.

Theo đó, chi Hội xác định hoạt động theo quan điểm, mục tiêu của mô hình chi Hội Nông dân nghề nghiệp. Đồng thời đã xin ý kiến của Hội cấp trên để linh hoạt tên gọi thành Câu lạc bộ Nông dân hợp tác làm giàu, nhằm đạt được 2 giá trị, đó là: Thứ nhất, hoạt động theo nguyên tắc của Hội; thứ hai, thuận lợi mở rộng các hoạt động liên kết sản xuất, kinh doanh, tương trợ giữa các Hợp tác xã và với các hộ sản xuất, kinh doanh nông nghiệp khác.

Đặc biệt, chi Hội Nông dân hợp tác làm giàu với 16 hội viên, nông dân tham gia đều đã vận động thành lập, tổ chức hoạt động và giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc của các Hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh. Trong những năm qua, đã được Hội Nông dân tỉnh, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đánh giá, ghi nhận là những điển hình trong phát triển kinh tế tập thể. Chi Hội Nông dân hợp tác làm giàu hoạt động sản xuất đẩy mạnh theo hướng công nghệ cao, thông minh và kinh doanh theo phương thức hợp đồng, tranh thủ chuyển đổi số giúp cho nông sản đạt năng suất, chất lượng ngày càng tăng, theo chuỗi giá trị; nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh và phát triển thương hiệu gắn với nhãn hiệu “Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành”.

Đây được xem là mô hình thể hiện sự gắn kết chặt chẽ, có hiệu quả giữa Hội Nông dân với các ngành chức năng trong phát triển kinh tế nông nghiệp, bao gồm kinh tế tập thể trong nông nghiệp và kinh tế tư nhân trong nông nghiệp theo các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Ngay sau khi thành lập, chi Hội đã thống nhất cùng nhau sản xuất theo hướng nông sản hữu cơ, an toàn; áp dụng công nghệ cao, công nghệ thông minh trong tất cả các khâu từ canh tác, thu hoạch, chế biến, đóng gói thành phẩm và kinh doanh, đưa sản phẩm đến với khách hàng. Tiêu biểu như: Hợp tác xã Tân Tiến, Hợp tác xã Hiền Thi, Hợp tác xã Liên Hằng, Hợp tác xã Đa Thiện, Hợp tác xã Tà Nung đã phát triển ổn định thị trường với các hợp đồng kinh doanh được ký kết với các doanh nghiệp, chuỗi siêu thị trước khi tiến hành sản xuất; Hợp tác xã Vườn nhà Đà Lạt thực hiện quy trình sản xuất - kinh doanh theo hướng tạo ra chuỗi các sản phẩm OCOP, cùng với Hợp tác xã Huỳnh Gia, Hợp tác xã Thuận Phát xây dựng nhà máy sấy rau, củ, quả và trà artichoke chất lượng cao.

Hay như Hợp tác xã Thuỷ canh Việt tự lắp đặt phần cứng, viết phần mềm cho Farm thông minh, tạo ra nông sản chất lượng cao cung cấp trực tiếp đến khách hàng cao cấp; Hợp tác xã công nghệ cao An Thuỷ đã hoàn thiện cơ sở hạ tầng (gồm phòng thí nghiệm và vườn ươm hiện đại) để sản xuất cây giống chất lượng cao; Hợp tác xã Hưng Thịnh tiên phong trong việc nhập củ giống hoa từ Hà Lan về cung cấp cho xã viên và các nông hộ; Hợp tác xã Măng-Lin đi đầu trong xu hướng làm du lịch nông nghiệp…

Trong năm 2024, tất cả 16 hội viên trong chi Hội đã sản xuất, cung cấp ra thị trường khoảng 4 triệu cây giống, 4.000 tấn nông sản sơ chế, 60 tấn nông sản chế biến sâu. Các mặt hàng chủ lực của chi Hội gồm: Cà phê, rau củ quả sấy, hồng sấy, trà artichoke… Tổng doanh thu đạt khoảng 50 tỷ đồng, lợi nhuận trích lại cho hoạt động của 16 Hợp tác xã chiếm 5% doanh thu.

Điểm nhấn đó là 16 hội viên của chi Hội hiện đang điều hành 16 Hợp tác xã với hơn 100 nông hộ, canh tác trên khoảng 300 ha sản xuất. Đồng thời, tổ chức liên kết cung ứng dịch vụ và bao tiêu nông sản với gần 1.000 nông hộ, diện tích canh tác khoảng 2.000 ha. Hoạt động của Hợp tác xã và liên kết nông hộ có tính định hướng, hỗ trợ áp dụng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh; từ đó tạo ra giá trị bình quân cho các xã viên, nông hộ đạt trên 01 tỷ đồng/ha/năm (tổng lợi nhuận của trên 1.100 hộ canh tác trên 2.300 ha đạt trên 2.300 tỷ đồng/năm).

Trong quá trình hoạt động, các hội viên luôn sẵn sàng chia sẻ thông tin, cùng nhau tìm kiếm, khai thác thị trường; hợp tác sản xuất và kinh doanh để đáp ứng nhu cầu của thị trường; cam kết hỗ trợ nhau khi khó khăn. Cụ thể, khi một hội viên xúc tiến được những hợp đồng mới sẽ chủ động, tích cực chia sẻ với các hội viên khác trong chi Hội để cùng tìm kiếm cơ hội, phát triển; hoặc khi hội viên không kịp thời thực hiện hợp đồng với khách hàng, các hội viên trong chi Hội sẵn sàng hỗ trợ nhằm bảo đảm hợp đồng hoặc nông sản không bị tồn dư.

Nhờ ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, các loại cây trồng chủ lực của tỉnh như: Cà phê, hồ tiêu, mắc ca… đều giữ giá ổn định, giúp hội viên, nông dân gia tăng thu nhập và cải thiện đời sống

Điều đặc biệt hơn là đã có 4 hội viên nữ của chi Hội cùng nhau thành lập Liên hiệp Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Đà Lạt. Các thành viên của Liên hiệp Hợp tác xã đã rất tích cực hỗ trợ nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tất cả thành viên đều có cửa hàng, không gian số để trưng bày, quảng bá sản phẩm riêng; đồng thời, cùng liên kết với doanh nghiệp khác tại địa phương xây dựng, khai thác kinh doanh mô hình “Nông Phố Đà Lạt - Điểm bán Nông Sản Đặc Sản”, được đặt tại trụ sở Hội Nông dân tỉnh Lâm Đồng. Đây chính là mô hình siêu thị nông sản - một nơi quảng bá, kinh doanh các sản phẩm OCOP của tỉnh Lâm Đồng.

Kết quả, sau hơn 4 năm hoạt động, 100% hội viên của chi Hội đều được công nhận là nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh và Trung ương; có 01 Nhà Khoa học của Nhà nông, 02 Nông dân Việt Nam xuất sắc; 03 Hợp tác xã tiêu biểu toàn quốc; 100% các hội viên nhận ít nhất một hình thức khen thưởng của bộ, ngành ở Trung ương hoặc của tỉnh.

Phát huy những kết quả đã đạt được, kết hợp cùng những bài học kinh nghiệm được đúc kết trong hoạt động thực tiễn, thời gian tới, hoạt động của chi Hội tiếp tục bảo đảm tinh thần của mô hình chi Hội Nông dân nghề nghiệp theo chỉ đạo của Trung ương Hội và Hội Nông dân tỉnh. Đặc biệt, phải góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể theo chủ trương của Đảng, Nhà nước và tổ chức Hội khi các hội viên cũng là các Hợp tác xã; đồng thời, tích cực nghiên cứu, góp phần tham gia phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, nhất là kinh tế hộ hội viên và các nông hộ liên kết.

Tuyết Minh