Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như biến đổi khí hậu, giá vật tư đầu vào tăng cao, yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường về chất lượng, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường, việc tìm ra những giải pháp sản xuất hiệu quả, phù hợp điều kiện thực tiễn của từng địa phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Từ thực tiễn lao động sản xuất, nhiều hội viên nông dân đã mạnh dạn đổi mới tư duy, áp dụng khoa học kỹ thuật và sáng tạo những cách làm “vừa sức” nhưng mang lại hiệu quả cao, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

Hòa chung tinh thần thi đua yêu nước do Hội Nông dân Việt Nam phát động, nhiều hội viên nông dân trên cả nước đã nỗ lực vượt khó, chủ động tìm tòi những cách làm mới, phù hợp điều kiện thực tế tại địa phương. Tại tỉnh Cao Bằng, anh La Văn Dũng, hội viên nông dân xóm Nà Roác 1, xã Bạch Đằng, là một trong những điển hình tiêu biểu với mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ hiệu quả, sáng tạo nhưng “vừa sức”, dễ áp dụng.

Xuất phát điểm là một nông dân sản xuất nhỏ lẻ, trải qua nhiều năm tìm tòi, học hỏi và thử nghiệm, anh La Văn Dũng đã từng bước xây dựng Nông trại La Dũng với quy mô 12 ha. Trong đó, 3 ha là khu vườn – ao – chuồng, kết hợp trồng cây ăn quả, nuôi thủy sản và chăn nuôi ong lấy mật theo hướng an toàn sinh học. Hiện nay, nông trại chuyên sản xuất nông nghiệp hữu cơ với các cây trồng chủ lực như ổi, dứa, thanh long, gắn với nuôi cá và ong mật.

Nhờ lựa chọn hướng đi phù hợp, mô hình của anh Dũng không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế ổn định, với thu nhập trên 300 triệu đồng/năm sau khi trừ chi phí, mà còn tạo việc làm thường xuyên cho 5–6 lao động địa phương, thu nhập trên 7 triệu đồng/người/tháng. Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nhiều hộ nông dân trong vùng, từ phụ thuộc vào hóa chất sang canh tác thân thiện với môi trường.

Một trong những giải pháp cốt lõi được anh La Văn Dũng áp dụng là chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn khép kín. Trước đây, việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật khiến đất bạc màu, cây trồng dễ sâu bệnh, chi phí cao mà hiệu quả không bền vững. Nhận rõ hạn chế đó, anh mạnh dạn thay đổi phương thức canh tác.

Phân bón được thay thế bằng phân chuồng ủ hoai kết hợp men vi sinh, tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp sẵn có như lá cây, cỏ khô, rơm rạ. Thuốc bảo vệ thực vật hóa học được thay bằng chế phẩm sinh học từ gừng, sả, tỏi, ớt và các loại thảo mộc bản địa, kết hợp nhân nuôi nấm xanh, nấm trắng để phòng trừ sâu bệnh. Đất trồng được cải tạo thông qua luân canh cây trồng hợp lý.Nhờ đó, cây trồng sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh, chất lượng nông sản được nâng cao rõ rệt, sản phẩm an toàn, được người tiêu dùng tin tưởng.

Với nguồn vốn còn hạn chế, anh Dũng không chạy theo công nghệ đắt tiền mà lựa chọn các giải pháp công nghệ đơn giản, tiết kiệm chi phí nhưng phù hợp điều kiện miền núi. Tiêu biểu là việc tự chủ sản xuất chế phẩm vi sinh từ nguyên liệu sẵn có để xử lý đất, phân bón và môi trường nước trong nuôi trồng thủy sản.

Hệ thống tưới nước tự động được anh tự thiết kế, lắp đặt phù hợp địa hình đồi núi, giúp tiết kiệm 40–50% lượng nước so với tưới thủ công. Thay vì sử dụng nilon phủ đất không hiệu quả, anh trồng cỏ bản địa tạo thảm thực vật tự nhiên, bảo vệ đất, hạn chế xói mòn và nấm bệnh. Mọi quy trình sản xuất được ghi chép khoa học thông qua sổ tay điện tử trên điện thoại thông minh, giúp quản lý chặt chẽ và thuận tiện.

Một điểm sáng tạo khác là việc kết hợp nuôi ong lấy mật trong vườn cây ăn quả. Ong vừa tạo ra sản phẩm mật ong chất lượng cao, vừa giúp thụ phấn cho cây trồng, làm tăng tỷ lệ đậu quả và năng suất. Mật ong được quay thủ công, không pha trộn, giữ nguyên hương vị tự nhiên, xây dựng thành công thương hiệu “Mật ong Người Tày La Dũng”, được thị trường tin dùng.

Không chỉ chú trọng sản xuất, anh La Văn Dũng còn mạnh dạn ứng dụng mạng xã hội để quảng bá nông sản. Thông qua Facebook cá nhân, anh thường xuyên chia sẻ hình ảnh vườn cây, quá trình chăm sóc và sản phẩm thu hoạch, tạo niềm tin với khách hàng. Nhờ bán hàng trực tiếp, không qua trung gian, sản phẩm giữ được giá tốt, đầu ra ổn định.

Bên cạnh đó, nhiều sáng kiến nhỏ như bao trái bằng túi nilon có lỗ thông hơi, tự chế thuốc trừ sâu thảo mộc, lắp camera giám sát vườn… đã góp phần giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Các giải pháp sáng tạo của anh Dũng đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Chỉ riêng chi phí phân bón, từ 68 triệu đồng năm 2022 giảm xuống còn 30 triệu đồng năm 2023 nhờ sử dụng phân vi sinh tự sản xuất. Mô hình không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn giải quyết việc làm cho hàng chục lao động, cung cấp sản phẩm sạch, an toàn cho thị trường, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Đặc biệt, mô hình có khả năng áp dụng rộng rãi, phù hợp với nhiều quy mô sản xuất và vùng miền khác nhau, nhất là khu vực miền núi, vùng khó khăn.

Không giữ kinh nghiệm cho riêng mình, anh La Văn Dũng luôn tích cực chia sẻ, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho hội viên nông dân trong và ngoài tỉnh; tham gia thành lập tổ hợp tác trồng cây ăn trái; đồng hành cùng Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên trong các hoạt động tập huấn, hướng nghiệp, nhân rộng mô hình.

Không chỉ khẳng định hiệu quả bằng kết quả sản xuất thực tiễn, những nỗ lực đổi mới, sáng tạo của anh La Văn Dũng còn được các cấp, các ngành ghi nhận bằng nhiều danh hiệu, hình thức khen thưởng quan trọng. Trong nhiều năm liền, anh được công nhận Hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh và cấp Trung ương; đặc biệt năm 2022 và 2024, mô hình của anh được đề nghị, công nhận danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi cấp Trung ương. Các giải pháp sáng tạo trong ứng dụng chế phẩm vi sinh, sản xuất phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học do anh nghiên cứu đã đạt giải Nhất và giải Khuyến khích tại các cuộc thi khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của tỉnh Cao Bằng; đồng thời được lựa chọn trưng bày tại các sự kiện khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo cấp tỉnh. Anh cũng vinh dự được tuyên dương Thanh niên khởi nghiệp tiêu biểu, nhận Bằng khen của UBND tỉnh Cao Bằng và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vì có nhiều đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới. Những phần thưởng đó không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng đối với cá nhân anh La Văn Dũng mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần thi đua yêu nước, dám nghĩ, dám làm, sáng tạo của hội viên nông dân trong thời kỳ mới.

Mật ong thương hiệu “Mật ong Người Tày La Dũng” được quay thủ công, không pha trộn, giữ nguyên hương vị tự nhiên, được thị trường tin dùng.

Vũ Hương