Trong bối cảnh ngành hồ tiêu cả nước trải qua nhiều biến động về giá cả và thị trường, mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ theo chuỗi giá trị của HTX Sản xuất - Thương mại - Dịch vụ Bình Minh (huyện Cư Jút) do anh Lê Anh Sơn làm Giám đốc đã trở thành điểm sáng nổi bật của tỉnh Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên. Với định hướng sản xuất bền vững, HTX đã xây dựng được vùng nguyên liệu rộng lớn, liên kết gần 1.000 hộ nông dân, tạo sản lượng ổn định và mở ra hướng đi vững chắc cho mặt hàng hồ tiêu xuất khẩu.
Hình thành chuỗi liên kết quy mô lớn
Năm 2017, nhận thấy nông dân sản xuất manh mún, thiếu kết nối doanh nghiệp và giá cả bấp bênh, anh Lê Anh Sơn đã vận động 300 hộ trồng tiêu thành lập HTX Bình Minh. Từ những bước đầu còn nhiều khó khăn, HTX từng bước xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, tiêu thụ khoảng 500 tấn hồ tiêu/năm, đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu.
Với cách làm bài bản, dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế, mô hình của HTX nhanh chóng tạo niềm tin cho người dân. Đến nay, HTX đã liên kết với 972 hộ, mở rộng vùng nguyên liệu lên 1.400 ha, sản lượng trung bình hằng năm đạt trên 3.000 tấn. Đặc biệt, HTX thực hiện bao tiêu 100% sản phẩm, đảm bảo giá thu mua cao hơn thị trường 500 – 2.300 đồng/kg, giúp nông dân yên tâm sản xuất và giảm áp lực đầu ra.
Lan tỏa tư duy sản xuất xanh – bền vững
Không chỉ dừng ở vai trò tiêu thụ, anh Sơn còn định hướng nông dân thay đổi tư duy sản xuất, chuyển từ canh tác truyền thống sang mô hình nông nghiệp hữu cơ, thân thiện môi trường. HTX phối hợp mở các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật canh tác bền vững, sử dụng phân bón hữu cơ, giảm thuốc bảo vệ thực vật và tăng cường quản lý vườn theo tiêu chuẩn quốc tế.
Đến nay, 493 nông dân của HTX đã tham gia chương trình sản xuất hồ tiêu bền vững, với tổng diện tích hơn 714 ha, sản lượng 1.500 tấn/vụ. Trong đó, 250 hộ với 484 ha tiêu, sản lượng 680 tấn, đã được cấp chứng nhận Rainforest Alliance – chứng chỉ toàn cầu về nông nghiệp bền vững, là “giấy thông hành” để hồ tiêu địa phương tiếp cận các thị trường khó tính như châu Âu, Mỹ.
Hợp tác quốc tế – bước đi chiến lược nâng tầm chuỗi giá trị
Xác định chất lượng và truy xuất nguồn gốc là yếu tố sống còn, HTX Bình Minh đã chủ động liên kết với nhiều tổ chức uy tín như Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, IDH, Sáng kiến Thương mại Bền vững, Công ty Nedspice Việt Nam, Công ty 5 CHO… Thông qua các chương trình hợp tác, người dân được đào tạo về kỹ thuật, cập nhật quy trình sản xuất theo Rainforest Alliance, GlobalGAP, đồng thời tiếp cận thị trường xuất khẩu ổn định.
Nhờ hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt, hồ tiêu Bình Minh không chỉ tiêu thụ thuận lợi trong nước mà còn tạo nền tảng để mở rộng sang thị trường quốc tế, góp phần xây dựng thương hiệu hồ tiêu sạch của Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân
Chuỗi liên kết của HTX Bình Minh đã giúp hàng trăm hộ dân tăng thu nhập rõ rệt. Với cơ chế bao tiêu, giá ổn định và được hỗ trợ kỹ thuật, người trồng tiêu giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất và đảm bảo lợi nhuận cao hơn so với canh tác tự phát.
Nhiều nông dân đánh giá HTX Bình Minh là mô hình liên kết kiểu mới, mang lại hiệu quả toàn diện: nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm rủi ro và tăng sức cạnh tranh.
Tầm nhìn của người đứng đầu
Với tinh thần tiên phong, nhiệt huyết và tầm nhìn chiến lược, anh Lê Anh Sơn đã xây dựng HTX Bình Minh trở thành mô hình mẫu về tổ chức sản xuất – tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Sự thành công của HTX không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn lan tỏa tư duy sản xuất bền vững, góp phần nâng cao vị thế hồ tiêu Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Anh Sơn cho biết, mục tiêu thời gian tới là tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, nâng cao tỷ lệ diện tích đạt các chứng nhận quốc tế, đồng thời xây dựng thương hiệu hồ tiêu Bình Minh thành sản phẩm chủ lực của địa phương.
Hà Hoàng