Hướng đi bền vững trong chuyển dịch kinh tế nông thôn đa giá trị

Những năm gần đây, cùng với xu thế phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp trải nghiệm và du lịch bền vững, tỉnh Tây Ninh đã và đang hình thành nhiều mô hình nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái mang lại hiệu quả rõ nét. Từ những vườn cây ăn trái, trang trại nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến các làng nghề truyền thống, mô hình này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp mà còn tạo thêm sinh kế, cải thiện đời sống người dân, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tích hợp đa giá trị và phát triển bền vững.

Từ sản xuất nông nghiệp thuần túy đến kinh tế trải nghiệm

Tây Ninh là tỉnh có thế mạnh về nông nghiệp với nhiều vùng sản xuất tập trung, khí hậu phù hợp để phát triển cây ăn trái, rau màu và chăn nuôi. Tuy nhiên, trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp truyền thống chịu nhiều rủi ro do biến động thị trường và thời tiết, việc tìm hướng đi mới nhằm gia tăng giá trị sản phẩm là yêu cầu tất yếu.

Thực tế cho thấy, khi gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái, nông nghiệp không chỉ tạo ra sản phẩm hàng hóa mà còn trở thành không gian trải nghiệm, giáo dục và thư giãn cho du khách. Đây chính là bước chuyển từ “làm nông nghiệp đơn thuần” sang “làm kinh tế nông nghiệp đa giá trị”.

Một trong những mô hình tiêu biểu là vườn dâu tằm Ba Phong của vợ chồng ông Nguyễn Thanh Vũ tại ấp Tân Lợi, xã Tân Hưng, huyện Tân Châu. Hơn 3 năm qua, khu vườn này đã trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều đoàn khách trong và ngoài tỉnh.

Điểm đặc biệt ở vườn dâu Ba Phong là du khách được trải nghiệm hái dâu, tham quan và thưởng thức các sản phẩm từ dâu tằm hoàn toàn miễn phí. Không gian xanh mát, gần gũi với thiên nhiên cùng sự chân tình của chủ vườn tạo ấn tượng sâu sắc cho du khách. Sau khi trải nghiệm, nhiều người sẵn sàng mua ủng hộ các sản phẩm chế biến từ dâu tằm như dâu sấy, mật dâu, rượu dâu hay trái dâu tươi, qua đó giúp gia đình ông Vũ tăng thu nhập ổn định.

Mô hình này cho thấy, khi người nông dân biết khai thác yếu tố trải nghiệm, sản phẩm nông nghiệp không chỉ được bán bằng giá trị vật chất mà còn bằng cảm xúc, sự tin tưởng và câu chuyện gắn với vùng đất.

Những mô hình độc đáo tạo điểm nhấn cho nông thôn Tây Ninh

Không chỉ có vườn dâu tằm, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã xuất hiện các mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái mang màu sắc riêng. Những vườn nho, táo, dưa lưới, cà chua công nghệ cao, vườn cây ăn trái tổng hợp… đã trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách đến tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm thu hoạch nông sản và thưởng thức sản phẩm tại chỗ.

Các mô hình này thường gắn với quy trình sản xuất sạch, an toàn, ứng dụng công nghệ cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về thực phẩm chất lượng và trải nghiệm sinh thái. Đối với người dân nông thôn, đây không chỉ là cơ hội tăng thu nhập mà còn là động lực để thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng hơn đến chất lượng, cảnh quan và dịch vụ.

Đáng chú ý, việc phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp còn góp phần gìn giữ môi trường, bảo vệ cảnh quan tự nhiên và phát huy giá trị văn hóa bản địa. Nhiều điểm du lịch nông thôn đã lồng ghép các hoạt động trải nghiệm văn hóa, ẩm thực truyền thống, giúp du khách hiểu hơn về đời sống, tập quán của người dân địa phương.

Du lịch nông thôn – động lực chuyển dịch kinh tế bền vững

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh, tận dụng lợi thế của tỉnh thuần nông, địa phương đã triển khai hiệu quả Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2023 – 2025. Chương trình hướng đến mục tiêu phát triển du lịch nông thôn gắn với nông nghiệp, làng nghề, văn hóa và môi trường sinh thái, qua đó nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.

Du lịch nông thôn không chỉ tạo thêm việc làm tại chỗ mà còn giúp đa dạng hóa nguồn thu, giảm áp lực di cư lao động từ nông thôn ra đô thị. Đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển bao trùm, đảm bảo hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa.

Việc hình thành các điểm du lịch sinh thái nông nghiệp còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn từ phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp thuần túy sang mô hình tích hợp nông nghiệp – dịch vụ – du lịch, tạo nền tảng cho phát triển bền vững lâu dài.

Mục tiêu rõ ràng, lộ trình cụ thể

Với quyết tâm đưa du lịch nông thôn trở thành một trong những trụ cột phát triển kinh tế nông thôn, tỉnh Tây Ninh đã đề ra những mục tiêu cụ thể đến năm 2025. Theo đó, mỗi địa phương trên địa bàn tỉnh phấn đấu có ít nhất một điểm du lịch nông thôn được công nhận, gắn với lợi thế về nông nghiệp, văn hóa, làng nghề hoặc môi trường sinh thái.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu 50% cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch nông thôn đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch; ít nhất 50% điểm du lịch nông thôn được công nhận, số hóa và kết nối trên các nền tảng quảng bá, xúc tiến du lịch bằng công nghệ số. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và tăng tính chuyên nghiệp cho du lịch nông thôn.

Bên cạnh đó, Tây Ninh hướng đến 100% điểm du lịch nông thôn được giới thiệu, quảng bá, trong đó 50% điểm ứng dụng các giao dịch điện tử trong hoạt động du lịch. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá hình ảnh du lịch địa phương.

Ngoài ra, tỉnh còn đặt mục tiêu mỗi huyện nông thôn mới có tiềm năng du lịch sẽ xây dựng ít nhất một mô hình chuỗi liên kết du lịch nông nghiệp, nông thôn đặc thù; từng bước hình thành cơ sở dữ liệu và bản đồ số các điểm du lịch nông thôn trên địa bàn tỉnh. Song song đó là công tác đào tạo nguồn nhân lực, với mục tiêu ít nhất 70% chủ cơ sở du lịch nông thôn được đào tạo, tập huấn về nghiệp vụ quản lý du lịch.

Hướng đi cần được tiếp sức

Có thể khẳng định, phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái là hướng đi đúng đắn, phù hợp với điều kiện và tiềm năng của Tây Ninh. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển bền vững, cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân trong việc hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường và xây dựng thương hiệu du lịch nông thôn.

Khi nông nghiệp không chỉ là sản xuất mà còn là trải nghiệm, khi làng quê không chỉ là nơi sinh sống mà còn là điểm đến hấp dẫn, nông thôn Tây Ninh sẽ thực sự trở thành không gian phát triển đa giá trị – nơi kinh tế, văn hóa và sinh thái cùng song hành, góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh và đáng sống.

Hiền Minh