Gia cầm non dễ bị tổn thương, đặc biệt thời tiết lạnh làm chậm hoặc không tiêu túi lòng đỏ, gây viêm, ảnh hưởng đến sức khỏe, làm giảm sức đề kháng, kế phát nhiều bệnh gây tăng tỷ lệ chết, giảm năng suất, chất lượng đàn gia cầm. Vì vậy, khi úm gia cầm cần chú ý một số vấn đề sau đây:
1. QUÂY ÚM
Gia cầm non cần được đưa vào khu vực nuôi úm ngay sau khi xuống chuồng, phân bổ số lượng gia cầm đồng đều vào các quây úm. Để tập trung nguồn nhiệt, trong thời gian úm nên sử dụng các tấm cót quây với chiều cao 50 cm, quây hình tròn hoặc hình ê -líp để nguồn nhiệt tỏa đều. Mỗi quây có đường kính 1,5 – 2 m nuôi úm 120 - 200 con. Chất độn chuồng nên đổ dày đều 5 - 7 cm để giữ ấm cho gia cầm. Từ ngày thứ 5 tăng diện tích quây để gà có thể di chuyển dễ dàng đến máng ăn, máng uống
2. NHIỆT ĐỘ CHUỒNG NUÔI ÚM
Việc giữ ấm cho gia cầm con theo nhu cầu sinh lý trong các tuần tuổi đầu (đặc biệt là 2 tuần đầu) rất quan trọng. Từ ngày 22 – 28, cần chú ý đến tốc độ mọc lông ở gia cầm để điều chỉnh nhiệt độ cho thích hợp. Trong quá trình nuôi phải quan sát phản ứng của gia cầm đối với nhiệt độ:
+ Nếu gia cầm tập trung gần nguồn nhiệt, chen lấn chồng đống lên nhau là chuồng nuôi không đủ nhiệt độ, gia cầm bị lạnh.
+ Nếu gia cầm tản xa nguồn nhiệt nháo nhác, khát nước, há mỏ để thở là quá nóng cần phải giảm nhiệt độ.
+ Nếu gia cầm tụm lại một phía là bị gió lùa, cần phải che kín hướng gió thổi.
+ Khi đủ nhiệt gia cầm vận động ăn uống bình thường, ngủ, nghỉ tản đều.
Thiết bị sưởi ấm: có thể dùng bóng điện, bóng hồng ngoại hoặc đèn thắp sáng, lò ủ trấu, đốt củi khô (có ống thoát khói cao). Vị trí đặt thiết bị sưởi ấm trong quây hay trong ô chuồng, cao hay thấp tuỳ thuộc vào yêu cầu về nhiệt độ ở từng giai đoạn.
3. ĐỘ THÔNG THOÁNG
Gia cầm non cần phải được nuôi dưỡng trong điều kiện nhiệt độ phù hợp có đủ không khí sạch. Tuy nhiên chuồng úm gia cầm 1 ngày tuổi phải che kín, sự thay đổi không khí gần như bằng không nhưng vẫn phải cung cấp đủ không khí. Khoảng 3 ngày sau cần phải thay đổi không khí với tốc độ 0,2 m/giây để tránh bị ẩm thấp, ngột ngạt có thể làm phát sinh các bệnh ký sinh trùng, cầu trùng và nhiều bệnh truyền nhiễm. Gia cầm càng lớn, lượng chất thải càng nhiều nếu chuồng nuôi không đủ thông thoáng dễ phát sinh các bệnh đường hô hấp....
4. MẬT ĐỘ
Tuỳ thuộc vào điều kiện chuồng nuôi, thời tiết, khí hậu mà quyết định mật độ nuôi.
+ Gà lông màu: Nuôi nền sử dụng chất độn: 20 - 40 con/m2, nuôi trên sàn: 25 - 50 con/m2.
+ Ngan, vịt siêu thịt: 1 tuần tuổi: 15 - 20 con/m2 nền chuồng; 2 tuần tuổi: 8 - 10 con/m2 nền chuồng; từ 3- 8 tuần tuổi: 6 - 8 con/m2 nền chuồng; từ 9 - 25 tuần tuổi: 5 - 6 con/m2 nền chuồng.
+ Ngan 1 tuần tuổi: 15 - 20 con/m2 nền chuồng; 2 tuần tuổi: 8 - 10 con/m2 nền chuồng; từ 3 - 8 tuần tuổi: 6 - 8 con/m2 nền chuồng; từ 9 - 25 tuần tuổi: 5- 6 con/m2 nền chuồng.
5. CHĂM SÓC NUÔI DƯỠNG
- Nước uống: Là nhu cầu đầu tiên của gia cầm khi mới xuống chuồng.
+ Nước cho gia cầm uống phải đảm bảo vệ sinh, không được lạnh, tốt nhất là hơi ấm trong 2 ngày đầu. Để tăng sức đề kháng, trong những ngày đầu có thể pha vào nước vitamin C hoặc vitamin tổng hợp, theo hướng dẫn sử dụng.
+ Bố trí máng uống ở vị trí gia cầm con dễ tiếp cận. Chú ý đặt máng uống cân và độ cao phù hợp để gia cầm non dễ uống nhưng không dễ nhảy vào máng hoặc vảy nước làm ướt nền chuồng sẽ gây ướt lông làm gia cầm bị lạnh.
- Thức ăn: Đảm bảo giá trị dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển.
+ Máng ăn: 1 - 3 ngày đầu có thể dùng giấy xi măng, giấy báo cũ trải lên chất độn chuồng để gia cầm dễ ăn. Trong 1- 3 tuần đầu sử dụng khay ăn bằng tôn, nhựa với kích thước 3 x 50 x 80 cm cho 100 gia cầm con. Sau 3 tuần nên thay máng ăn dài hoặc máng P50 cho hợp vệ sinh. Khi dùng máng treo cần phải thường xuyên điều chỉnh độ cao ngang vai gia cầm để ăn dễ dàng và tránh bị rơi vãi thức ăn.
+ Kiểm soát thức ăn: Thức ăn nuôi gia cầm con phải được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng. Sử dụng các nguyên liệu mới, chất lượng tốt, không nấm mốc.
+ Kỹ thuật cho ăn: Sau khi gia cầm đã được uống nước thì cho chúng ăn. Đối với gia cầm con: Cho ăn nhiều lần trong ngày. Lượng thức ăn mỗi lần cân đối đủ theo nhu cầu để thức ăn luôn được mới, sạch sẽ, kích thích tính thèm ăn của gia cầm. Mỗi lần cho ăn cần loại bỏ chất độn chuồng và phân lẫn trong máng. Chỉ nên cung cấp một lượng thức ăn nhỏ và bổ sung khi gia cầm ăn hết, tránh thức ăn dưa thừa dẫn đến ẩm, hôi, gây nấm mốc.
6. THÚ Y PHÒNG BỆNH
+ Thực hiện tốt công tác vệ sinh phòng bệnh: đảm bảo yếu tố cách ly, vệ sinh thức ăn, nước uống, chuồng nuôi và môi trường xung quanh. Thường xuyên quan sát, theo dõi sức khỏe đàn gia cầm.
+ Thực hiện tốt lịch phòng bệnh cho gia cầm bằng vắc - xin, tuy nhiên, với những ngày quá lạnh, nên tiêm hoặc nhỏ vắc - xin cho gia cầm vào thời điểm nhiệt độ cao nhất trong ngày, đảm bảo nhiệt độ quây úm duy trì ổn định. Trước và sau khi dùng vắc xin 2 - 3 ngày, bổ sung vitamin tổng hợp để tăng sức khỏe cho gia cầm.
Phương Loan