Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nuôi trồng thủy sản không còn chỉ hướng tới mục tiêu tăng sản lượng mà đang chuyển mạnh sang phát triển theo hướng bền vững, có trách nhiệm với môi trường và xã hội. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu và người tiêu dùng toàn cầu, chứng nhận ASC (Aquaculture Stewardship Council) đã và đang trở thành một trong những “thước đo” quan trọng đối với sản phẩm thủy sản. Nhiều thị trường lớn như EU, Canada, Nhật Bản, Hoa Kỳ coi ASC là điều kiện quan trọng để tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại, từ siêu thị đến chuỗi bán lẻ toàn cầu.

ASC ra đời với tầm nhìn xây dựng một thế giới nơi nuôi trồng thủy sản đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực, mang lại lợi ích xã hội cho cộng đồng, đồng thời giảm thiểu tối đa các tác động tiêu cực đến môi trường. Thông qua cơ chế thị trường và bộ tiêu chuẩn minh bạch, có thể đo lường, ASC thúc đẩy quá trình cải tiến liên tục trong toàn bộ chuỗi giá trị “từ trang trại đến bàn ăn”. Đây không chỉ là chứng nhận kỹ thuật, mà còn là công cụ định hướng sản xuất có trách nhiệm, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của xã hội và người tiêu dùng.

Tại Việt Nam, việc triển khai chứng nhận ASC những năm qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt trong các ngành hàng chủ lực như tôm và cá tra. Nhiều vùng nuôi tại Đồng bằng sông Cửu Long và miền Trung đã được chứng nhận, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và gia tăng giá trị xuất khẩu. Thực tiễn cho thấy, các mô hình nuôi đạt chuẩn ASC thường giảm hệ số chuyển đổi thức ăn, tiết kiệm nước, hạn chế sử dụng hóa chất, kiểm soát tốt chất lượng môi trường và an toàn thực phẩm. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần xây dựng hình ảnh ngành thủy sản Việt Nam theo hướng hiện đại, minh bạch và có trách nhiệm.

Thị trường quốc tế ngày càng “ưu tiên” các sản phẩm thủy sản có chứng nhận bền vững. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn chú trọng nguồn gốc sản phẩm, điều kiện sản xuất và tác động đến môi trường, xã hội. Song song với đó, các quy định của EU và nhiều quốc gia nhập khẩu liên tục được cập nhật, siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Trong bối cảnh này, ASC trở thành công cụ giảm thiểu rủi ro thị trường, giúp nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chủ động thích ứng, tránh bị động khi các rào cản kỹ thuật ngày càng gia tăng.

Đối với nông dân và hợp tác xã, ASC không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận thị trường cao cấp mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất. Từ chỗ chạy theo sản lượng, người nuôi chuyển sang chú trọng quản lý ao nuôi khoa học, ghi chép đầy đủ, sử dụng tài nguyên hợp lý và bảo vệ môi trường lâu dài. Việc áp dụng tiêu chuẩn ASC cũng giúp tăng cường liên kết giữa người nuôi - hợp tác xã - doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, từng bước hình thành chuỗi giá trị thủy sản bền vững, ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho người dân.

Từ thực tiễn triển khai ASC, có thể khẳng định: sản xuất thủy sản bền vững là xu hướng tất yếu, không phải lựa chọn nhất thời. Các cấp Hội Nông dân cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên hiểu đúng và đầy đủ về lợi ích lâu dài của các chứng nhận bền vững như ASC; khuyến khích nông dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp để từng bước đáp ứng yêu cầu thị trường. Đồng thời, lồng ghép nội dung về sản xuất có trách nhiệm, bảo vệ môi trường, truy xuất nguồn gốc trong sinh hoạt chi, tổ Hội, câu lạc bộ nông dân.

ASC không chỉ là “tấm vé” vào thị trường quốc tế mà còn là động lực thúc đẩy chuyển đổi phương thức sản xuất, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và hội nhập. Việc đồng hành cùng nông dân trong tiếp cận và áp dụng các tiêu chuẩn bền vững chính là giải pháp thiết thực để nâng cao chất lượng nguồn lực nông nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành thủy sản Việt Nam trong giai đoạn mới.

Áp dụng tiêu chuẩn ASC trong nuôi trồng thủy sản giúp kiểm soát môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế

Hồng Linh