Trả lời:

Hiện tượng cá bị xuất huyết (đỏ da, đỏ gốc vây, gốc vảy, quanh miệng, hậu môn hoặc xuất huyết nội tạng) là biểu hiện bệnh lý phổ biến trong nuôi trồng thủy sản, phản ánh sự suy giảm sức khỏe cá và bất ổn của môi trường nuôi. Dưới góc nhìn của chuyên gia thủy sản, nguyên nhân chủ yếu tập trung ở các nhóm sau:

I. Nguyên nhân gây cá bị xuất huyết

1. Nhiễm vi khuẩn gây bệnh

Tác nhân thường gặp:

Aeromonas hydrophila

Pseudomonas spp.

Edwardsiella tarda

Vi khuẩn xâm nhập qua:

Da, mang, vết xây xát

Gây:

Xuất huyết ngoài da

Viêm ruột, gan, thận → xuất huyết nội

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

2. Môi trường nước ao nuôi ô nhiễm

Nước:

Dư chất hữu cơ

Tích tụ khí độc (NH₃, H₂S, NO₂⁻)

pH, nhiệt độ biến động lớn, đặc biệt giao mùa.

Môi trường xấu làm tổn thương mang, da, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh.

3. Cá bị stress kéo dài

Mật độ nuôi cao

Đánh bắt, phân đàn, vận chuyển không đúng kỹ thuật

Thay nước đột ngột

Stress làm giảm sức đề kháng, cá dễ nhiễm bệnh xuất huyết.

4. Thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin C

Vitamin C tham gia:

Bền vững thành mạch

Tăng miễn dịch

Thiếu vitamin C →:

Mao mạch yếu

Cá dễ xuất huyết, lở loét

5. Ký sinh trùng và tổn thương cơ học

Trùng bánh xe, sán lá đơn chủ, trùng mỏ neo…

Gây trầy xước da → vi khuẩn xâm nhập thứ phát.

6. Sử dụng hóa chất, kháng sinh không phù hợp

Dùng:

Quá liều

Không đúng loại

Gây sốc cá, tổn thương mô và mạch máu.

II. Biện pháp phòng và xử lý

1. Cải thiện và ổn định môi trường nước

Thay nước định kỳ, tránh thay đột ngột.

Sử dụng chế phẩm sinh học xử lý đáy ao.

Kiểm soát khí độc, pH, độ kiềm trong ngưỡng thích hợp.

2. Tăng cường sức đề kháng cho cá

Bổ sung:

Vitamin C

Khoáng vi lượng

Trộn thức ăn liên tục 5–7 ngày khi thời tiết bất lợi.

3. Quản lý mật độ và thao tác nuôi

Nuôi mật độ phù hợp từng đối tượng cá.

Hạn chế tối đa gây stress cho cá.

4. Phòng và trị bệnh do vi khuẩn

Khi xác định rõ nhiễm khuẩn:

Sử dụng kháng sinh theo hướng dẫn chuyên môn

Tuân thủ đúng liều, đủ thời gian

Không lạm dụng, không trộn nhiều loại kháng sinh.

5. Kiểm soát ký sinh trùng

Định kỳ kiểm tra, xử lý ký sinh trùng ngoài da và mang.

Kết hợp cải tạo ao nuôi sau mỗi vụ.

III. Nhận định chuyên môn

Cá bị xuất huyết là hệ quả tổng hợp của môi trường nuôi không ổn định, sức đề kháng suy giảm và sự xâm nhập của mầm bệnh.

Việc xử lý hiệu quả đòi hỏi phòng bệnh là chính, quản lý môi trường làm nền tảng, điều trị đúng nguyên nhân.

Quốc Thái