Trả lời:

Mùa đông, đặc biệt ở các tỉnh miền núi phía Bắc, nhiệt độ thấp kéo dài làm tăng nhu cầu năng lượng duy trì, đồng thời làm suy giảm hệ miễn dịch của gia súc, gia cầm. Vì vậy, khẩu phần ăn không chỉ nhằm “đủ no” mà phải được thiết kế theo hướng giàu năng lượng – cân đối dinh dưỡng – tăng cường miễn dịch. Dưới góc nhìn khoa học chăn nuôi hiện đại,

I. Nhóm năng lượng dễ tiêu – nền tảng chống rét

Trong mùa đông, gia súc, gia cầm tiêu hao năng lượng lớn để giữ thân nhiệt.

Cần tăng cường:

Tinh bột, chất bột đường dễ tiêu: ngô hạt, thóc, cám gạo, sắn khô, khoai lang, khoai tây hấp chín.

Với trâu, bò: bổ sung thức ăn ủ chua (rơm ủ urê, cỏ ủ chua) để vừa cung cấp năng lượng, vừa kích thích vi sinh vật dạ cỏ.

Tác dụng: Giữ ấm cơ thể, hạn chế sụt cân, giảm stress lạnh.

II. Nhóm protein chất lượng cao – tăng sức đề kháng nội sinh

Protein là vật liệu cấu trúc của kháng thể, enzym và tế bào miễn dịch.

Khuyến nghị bổ sung:

Đạm thực vật: khô dầu đậu tương, bã lạc, bột đậu xanh.

Đạm động vật: bột cá, bột thịt xương (đặc biệt quan trọng với gia cầm).

Với trâu bò: cỏ non, cây họ đậu (stylo, keo dậu), thân lá ngô non.

Lưu ý khoa học: Không tăng đạm đột ngột khi trời rét sâu, tránh rối loạn tiêu hóa.

III. Vitamin – “lá chắn” sinh học chống bệnh mùa lạnh

Mùa đông, ánh nắng ít, vật nuôi dễ thiếu vitamin, đặc biệt là các vitamin chống oxy hóa.

Những vitamin cần bổ sung trọng điểm:

Vitamin A: bảo vệ niêm mạc hô hấp – tiêu hóa.

Vitamin D: hỗ trợ hấp thu canxi, tăng sức bền cơ thể.

Vitamin E: tăng miễn dịch, giảm stress lạnh.

Vitamin C (nhất là gia cầm): tăng sức đề kháng, chống sốc nhiệt.

Có thể bổ sung qua premix vitamin trộn thức ăn hoặc hòa nước uống.

IV. Khoáng chất – yếu tố then chốt của hệ miễn dịch

Khoáng vi lượng tham gia trực tiếp vào hoạt động của enzyme miễn dịch.

Không thể thiếu:

Canxi – Phốt pho: giúp gia súc khỏe xương, gia cầm đẻ trứng ổn định.

Kẽm (Zn), Selen (Se), Đồng (Cu): tăng sức đề kháng, hạn chế viêm nhiễm.

Muối khoáng liếm (cho trâu bò) đặt cố định trong chuồng.

V. Chất béo và phụ gia sinh học – hỗ trợ chống rét hiệu quả

Dầu thực vật, mỡ cá (bổ sung mức hợp lý): tăng mật độ năng lượng khẩu phần.

Men tiêu hóa, probiotics, thảo dược (tỏi, gừng, nghệ): ổn định hệ vi sinh đường ruột, giảm bệnh tiêu chảy mùa đông.

VI. Nước uống ấm – yếu tố thường bị bỏ quên

Luôn cung cấp nước sạch, không quá lạnh.

Có thể cho uống nước ấm nhẹ vào sáng sớm trong những ngày rét đậm.

Thiếu nước làm giảm ăn, giảm miễn dịch nhanh hơn cả thiếu thức ăn.

VII. Một số nguyên tắc quan trọng cần nhớ

Không cho ăn thức ăn mốc, ôi thiu trong mùa đông.

Không thay đổi khẩu phần đột ngột khi thời tiết rét sâu.

Tăng số bữa ăn trong ngày, cho ăn vào thời điểm ấm nhất.

Kết hợp chặt chẽ dinh dưỡng – chuồng trại kín gió – vệ sinh thú y.

Khẩu phần ăn mùa đông cho gia súc, gia cầm phải giàu năng lượng, cân đối đạm – vitamin – khoáng, đồng thời bổ sung các yếu tố sinh học giúp kích hoạt miễn dịch tự nhiên. Dinh dưỡng đúng không chỉ giúp vật nuôi chống rét tốt, mà còn là giải pháp căn cơ để giảm dịch bệnh, tăng hiệu quả chăn nuôi bền vững.

Ngọc Linh