Trả lời: Trong điều kiện rét đậm, rét hại thường xuyên xảy ra ở vụ đông vùng núi phía Bắc, che phủ nilon và rơm rạ là một biện pháp kỹ thuật đơn giản nhưng có cơ sở khoa học rất vững chắc, được áp dụng rộng rãi trong nông nghiệp ôn đới và á nhiệt đới. 

1. Giữ ấm đất và ổn định nhiệt độ vùng rễ

Lớp nilon hoặc rơm rạ hoạt động như một tầng cách nhiệt, hạn chế sự thoát nhiệt của đất vào ban đêm – thời điểm nhiệt độ xuống thấp nhất.

Nhiệt độ đất dưới lớp che phủ thường cao hơn 2–4°C so với đất không che, giúp bộ rễ duy trì hoạt động sinh lý bình thường.

Đặc biệt quan trọng đối với cây non, cây mới trồng hoặc cây ở giai đoạn bén rễ hồi xanh.

Cây trồng “ấm rễ” thì mới “khỏe thân”, chống chịu rét hiệu quả.

2. Hạn chế sương muối và băng giá tác động trực tiếp

Che phủ nilon giúp ngăn sự tiếp xúc trực tiếp giữa không khí lạnh, sương muối với bề mặt đất và phần gốc cây.

Giảm hiện tượng cháy lá, thối gốc, chết chồi non do tinh thể băng hình thành vào sáng sớm.

Với rơm rạ, lớp phủ dày có khả năng hấp thu và phân tán hơi lạnh, làm giảm sốc nhiệt cho cây.

3. Giữ ẩm đất, hạn chế khô hạn do gió lạnh

Gió mùa đông bắc thường gây khô đất nhanh, làm cây bị mất nước sinh lý dù không thiếu nước tưới.

Che phủ giúp giảm bốc hơi nước từ mặt đất 30–50%, duy trì ẩm độ ổn định cho vùng rễ.

Cây ít bị héo sinh lý, tăng khả năng chống chịu rét kéo dài.

4. Giảm xói mòn, nén chặt đất và hạn chế cỏ dại

Lớp phủ bảo vệ bề mặt đất khỏi tác động trực tiếp của mưa rét, hạn chế đóng váng, chai cứng đất.

Hạn chế cỏ dại mọc trong điều kiện vụ đông, giúp cây trồng ít cạnh tranh dinh dưỡng.

Với rơm rạ, sau khi phân hủy còn bổ sung mùn hữu cơ, cải thiện độ phì đất.

5. Tạo điều kiện sinh trưởng thuận lợi, nâng cao năng suất và chất lượng

Nhờ nhiệt độ và ẩm độ ổn định, cây sinh trưởng đồng đều, rút ngắn thời gian sinh trưởng.

Tỷ lệ cây sống cao hơn, ít sâu bệnh phát sinh do cây khỏe.

Thực tế sản xuất cho thấy, che phủ đúng kỹ thuật có thể giúp tăng năng suất rau vụ đông 10–25% so với không che phủ.

Che phủ nilon và rơm rạ không chỉ là biện pháp chống rét thụ động, mà thực chất là một giải pháp điều hòa tiểu khí hậu đất cây trồng mang tính khoa học, hiệu quả và phù hợp điều kiện sản xuất của nông dân vùng núi phía Bắc.

Quốc Thái