Trả lời: Vào mùa đông, đặc biệt trong các đợt rét đậm – rét hại, chuồng trại chính là “tuyến phòng thủ đầu tiên” quyết định sức khỏe, khả năng sinh trưởng và tỷ lệ sống của vật nuôi.
1. Nguyên tắc cốt lõi khi cải tạo chuồng trại mùa đông
Chuồng trại mùa đông cần đạt 4 yêu cầu nền tảng:
Chống gió lùa – cản gió lạnh trực tiếp
Giữ nhiệt ổn định, không bí khí
Khô ráo – thoát ẩm tốt
Đảm bảo vệ sinh, hạn chế mầm bệnh
Nếu chỉ “kín” mà không “thoáng có kiểm soát”, chuồng sẽ ẩm, tích khí độc – vật nuôi càng dễ bệnh.
2. Gia cố, che chắn chống gió lùa – khâu quan trọng nhất
2.1. Bịt kín các hướng gió lạnh chủ đạo
Ở miền Bắc, gió mùa đông bắc là chính → ưu tiên che chắn mặt Bắc và Đông Bắc.
Sử dụng:
Bạt nilon dày
Bao tải, phên nứa
Tấm nhựa, tấm lợp cũ
Che từ ngoài vào, tránh gió lùa trực tiếp vào chuồng.
2.2. Thiết kế cửa ra vào hợp lý
Cửa chuồng:
Không đối diện trực tiếp với hướng gió
Có rèm che bằng bạt hoặc bao tải
Đóng kín ban đêm, mở hé khi trời ấm ban ngày để thông khí.
3. Cải tạo mái và trần chuồng – hạn chế thất thoát nhiệt
Kiểm tra mái:
Không dột
Không hở gió
Nếu mái cao:
Có thể làm trần giả bằng cót ép, xốp, bạt để giữ nhiệt
Với mái tôn:
Lót thêm rơm, xốp hoặc bạt bên dưới để chống lạnh và chống đọng sương.
4. Nền chuồng – giữ khô và ấm cho vật nuôi
Nền chuồng phải:
Cao ráo, không đọng nước
Có độ dốc thoát nước tốt
Biện pháp giữ ấm:
Lót rơm rạ, trấu khô, mùn cưa
Thay lớp lót khi ẩm, mốc
Nền lạnh – ẩm là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, tiêu chảy, tụ huyết trùng.
5. Thông gió có kiểm soát – tránh “kín quá sinh bệnh”
Không bịt kín hoàn toàn chuồng.
Bố trí:
Cửa thông gió nhỏ ở phía trên cao
Không thổi gió trực tiếp vào vật nuôi
Mục tiêu:
Thoát hơi ẩm
Giảm khí độc (NH₃, H₂S)
Giữ không khí trong chuồng luôn dễ thở
6. Tăng cường nguồn nhiệt bổ sung khi rét đậm – rét hại
Tùy đối tượng nuôi:
Gia súc non, gia cầm úm:
Bóng điện sưởi
Than tổ ong (đặt ngoài chuồng, dẫn nhiệt gián tiếp, tuyệt đối tránh khí độc)
Trâu, bò, lợn:
Tăng lớp lót nền
Che chắn kỹ ban đêm
Có thể đốt lửa sưởi ở vị trí an toàn, không khói
Tuyệt đối tránh để vật nuôi hít khói, khí CO.
7. Bố trí mật độ nuôi và khu vực nghỉ hợp lý
Không nuôi quá thưa (dễ lạnh)
Không nuôi quá dày (ẩm, thiếu oxy)
Làm khu nằm riêng, kín gió cho vật nuôi nghỉ ban đêm
8. Kết hợp vệ sinh – sát trùng để phòng bệnh mùa đông
Định kỳ:
Quét dọn phân, chất thải
Phun sát trùng chuồng trại
Giữ chuồng:
Khô
Ít mùi hôi
Ít vi sinh vật gây bệnh
Cải tạo chuồng trại chống gió lùa, giữ ấm mùa đông không đơn thuần là che kín, mà là tạo một vi khí hậu ổn định, ấm – khô – thoáng có kiểm soát, giúp vật nuôi giảm stress lạnh, tăng sức đề kháng và hạn chế dịch bệnh.
Ngọc Linh