Trả lời:

Sản xuất manh mún là đặc trưng phổ biến của nông nghiệp hộ nhỏ, trong đó đất đai và quy mô sản xuất phân tán, nhỏ lẻ, thiếu liên thông. Dưới góc nhìn chuyên gia, đây là rào cản mang tính cấu trúc đối với việc áp dụng cơ giới hóa. Các nguyên nhân chủ yếu gồm:

I. Quy mô thửa ruộng nhỏ, phân tán

Diện tích mỗi thửa nhỏ, hình dạng không đồng nhất.

Nhiều thửa nằm rải rác, xa nhau.

Máy móc nông nghiệp khó vận hành liên tục; thời gian di chuyển và quay đầu lớn, làm giảm hiệu suất sử dụng máy.

II. Chi phí cơ giới hóa trên đơn vị sản phẩm cao

Máy móc đòi hỏi:

Vốn đầu tư ban đầu lớn

Chi phí bảo dưỡng, khấu hao cao

Khi quy mô nhỏ:

Số giờ máy hoạt động thấp

Chi phí bình quân/đơn vị sản phẩm tăng

Không đạt điểm hòa vốn kinh tế, người sản xuất không mặn mà đầu tư.

III. Khó tổ chức đồng bộ thời vụ và quy trình

Hộ sản xuất tự quyết thời điểm gieo trồng, thu hoạch.

Không thống nhất giống, lịch thời vụ, kỹ thuật canh tác.

Máy móc không thể phục vụ đồng loạt; cơ giới hóa bị chia nhỏ, kém hiệu quả.

IV. Hạ tầng phục vụ cơ giới hóa chưa phù hợp

Đường nội đồng nhỏ, xuống cấp.

Kênh mương, bờ thửa không quy hoạch theo tiêu chuẩn cơ giới.

Máy khó tiếp cận ruộng, tăng rủi ro hư hỏng và tai nạn.

V. Thiếu tổ chức liên kết sản xuất

Mỗi hộ sản xuất độc lập, không có cơ chế dùng chung máy móc.

Thiếu hợp tác xã, tổ dịch vụ cơ giới.

Không hình thành được dịch vụ cơ giới hóa chuyên nghiệp, làm giảm khả năng tiếp cận của nông dân.

VI. Hạn chế trong tích tụ, tập trung đất đai

Khó khăn trong:

Dồn điền đổi thửa

Thuê, mượn đất dài hạn

Tâm lý giữ đất, sản xuất tự cung tự cấp.

Không tạo được không gian sản xuất đủ lớn cho cơ giới hóa hiện đại.

VII. Nhận định chuyên môn

Cơ giới hóa chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với quy mô sản xuất đủ lớn và tổ chức đồng bộ.

Sản xuất manh mún làm triệt tiêu lợi thế của máy móc, khiến chi phí tăng mà hiệu quả giảm.

VIII. Định hướng khắc phục

Thúc đẩy dồn điền đổi thửa, tích tụ đất đai.

Phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã dịch vụ cơ giới.

Quy hoạch hạ tầng nội đồng phù hợp với máy móc.

Tổ chức sản xuất theo vùng, theo cánh đồng lớn.

Ngọc Linh