Trả lời: Việc siết chặt quản lý an toàn thực phẩm là xu thế tất yếu, xuất phát từ yêu cầu bảo vệ sức khỏe nhân dân, nâng cao chất lượng tăng trưởng và đáp ứng chuẩn mực phát triển bền vững. Dưới góc nhìn của chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu được lý giải trên các phương diện sau:

I. Gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong bối cảnh sản xuất hàng hóa

Sản xuất, chế biến, lưu thông thực phẩm ngày càng:

Quy mô lớn

Chuỗi dài

Nhiều khâu trung gian

Nguy cơ:

Dư lượng hóa chất, kháng sinh

Ô nhiễm vi sinh

Thực phẩm giả, kém chất lượng

Quản lý lỏng lẻo sẽ gây hậu quả nghiêm trọng, lan rộng.

II. Bảo vệ sức khỏe cộng đồng và chất lượng giống nòi

Thực phẩm không an toàn gây:

Ngộ độc cấp tính

Bệnh mạn tính, ung thư

Ảnh hưởng lâu dài đến thế hệ tương lai

Chi phí xã hội cho y tế và an sinh tăng cao.

Siết chặt an toàn thực phẩm là đầu tư cho sức khỏe quốc gia.

III. Yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng

Nhận thức xã hội được nâng lên:

Người dân đòi hỏi thực phẩm sạch, rõ nguồn gốc

Niềm tin thị trường:

Dễ mất, khó khôi phục

Quản lý nghiêm là điều kiện bảo vệ niềm tin tiêu dùng.

IV. Đáp ứng tiêu chuẩn hội nhập và xuất khẩu

Thị trường trong nước và quốc tế:

Áp dụng tiêu chuẩn khắt khe (VietGAP, GlobalGAP, HACCP…)

Vi phạm an toàn thực phẩm:

Bị trả hàng

Cảnh báo, cấm nhập khẩu

An toàn thực phẩm là giấy thông hành của nông sản.

V. Hạn chế tình trạng cạnh tranh không lành mạnh

Cơ sở vi phạm:

Giảm chi phí bằng cách làm sai quy trình

Gây bất lợi cho đơn vị làm đúng.

Siết chặt để tạo môi trường cạnh tranh công bằng.

VI. Yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước

Chuyển từ:

Quản lý theo khâu sang quản lý theo chuỗi

Hậu kiểm sang kết hợp tiền kiểm – hậu kiểm

Ứng dụng:

Truy xuất nguồn gốc

Chuyển đổi số trong giám sát

Nâng cao kỷ cương, pháp luật trong lĩnh vực thực phẩm.

VII. Tác động của các vụ việc vi phạm nghiêm trọng

Các vụ ngộ độc tập thể, thực phẩm bẩn:

Gây bức xúc xã hội

Làm tổn hại uy tín quốc gia

Thúc đẩy chính sách quản lý nghiêm và thường xuyên.

VIII. Nhận định chuyên môn

Siết chặt an toàn thực phẩm không phải để gây khó cho sản xuất, mà để chuẩn hóa sản xuất, bảo vệ sức khỏe nhân dân và nâng tầm giá trị nông sản trong nền kinh tế hội nhập.

IX. Định hướng thực hiện hiệu quả

Hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn kỹ thuật.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra có trọng tâm.

Nâng cao trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh.

Phát huy vai trò giám sát của cộng đồng và người tiêu dùng.

Ngọc Linh