Trả lời:

Khán giả thân mến! Với đặc thù khí hậu mùa đông lạnh sâu, có nơi xuất hiện rét đậm, rét hại kéo dài, thậm chí băng giá và sương muối, việc lựa chọn cơ cấu cây trồng chịu rét tốt là giải pháp khoa học và bền vững nhằm ổn định sản xuất nông nghiệp ở vùng núi phía Bắc.

1. Nhóm cây lương thực chịu rét tốt

Đây là nhóm cây giữ vai trò nền tảng trong đảm bảo an ninh lương thực và sinh kế cho đồng bào vùng cao.

Lúa chịu lạnh (lúa xuân sớm, lúa nếp địa phương)

Các giống lúa bản địa vùng cao như lúa nếp nương, lúa Séng Cù, lúa Khẩu Ký có khả năng chịu rét tốt ở giai đoạn mạ và đẻ nhánh.

Phù hợp gieo cấy vụ xuân sớm tại các thung lũng, chân ruộng bậc thang có nguồn nước chủ động.

Ngô xuân chịu lạnh

Một số giống ngô lai và ngô địa phương có khả năng nảy mầm và sinh trưởng ở nhiệt độ thấp (10–15°C).

Ngô là cây trồng linh hoạt, dễ bố trí trong cơ cấu luân canh vùng núi.

2. Nhóm cây rau màu vụ đông – vụ xuân chịu rét

Đây là nhóm cây có ưu thế lớn về giá trị kinh tế trong điều kiện khí hậu lạnh.

Rau họ cải: cải bắp, cải thảo, cải làn, súp lơ trắng, súp lơ xanh

Sinh trưởng tốt ở nhiệt độ 10–20°C, chất lượng rau cao, ít sâu bệnh.

Rất phù hợp với các tỉnh Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Sơn La.

Rau ăn lá chịu lạnh: xà lách, rau diếp, rau bina (cải bó xôi)

Thời gian sinh trưởng ngắn, dễ trồng, thích hợp sản xuất hàng hóa.

Cây họ đậu vụ đông: đậu Hà Lan, đậu fava (đậu tằm)

Khả năng chịu rét khá, đồng thời cải tạo đất nhờ cố định đạm sinh học.

3. Nhóm cây công nghiệp và cây dược liệu chịu lạnh

Nhóm cây này có tiềm năng lớn trong phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với đặc sản vùng miền.

Chè (trà)

Chè là cây chịu lạnh tốt, đặc biệt là các giống chè Shan tuyết cổ thụ.

Phát triển mạnh ở độ cao trên 800 m, chịu được sương giá nhẹ.

Cây dược liệu

Một số loài có khả năng chịu rét cao: đương quy, atiso, tam thất, đẳng sâm, xuyên khung.

Phù hợp phát triển theo hướng nông nghiệp sinh thái, liên kết doanh nghiệp – hợp tác xã.

4. Nhóm cây ăn quả ôn đới, á nhiệt đới

Đây là lợi thế đặc thù mà vùng núi phía Bắc không nơi nào khác trong cả nước có được.

Cây ăn quả ôn đới: mận, đào, lê, táo mèo (sơn tra)

Cần nhiệt độ thấp để phân hóa mầm hoa, chịu rét tốt, cho giá trị kinh tế cao.

Cây á nhiệt đới: hồng không hạt, cam sành vùng cao, quýt

Khi được trồng đúng vùng sinh thái, cây sinh trưởng ổn định, ít rủi ro do rét.

5. Một số lưu ý khoa học khi lựa chọn cây trồng chịu rét

Ưu tiên giống bản địa hoặc giống đã được khảo nghiệm tại địa phương.

Kết hợp biện pháp kỹ thuật như che phủ nilon, phủ rơm rạ, điều chỉnh thời vụ gieo trồng.

Gắn sản xuất với liên kết tiêu thụ và chế biến, tránh trồng tự phát theo phong trào.

Việc lựa chọn đúng cây trồng chịu rét không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại do thời tiết khắc nghiệt mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp đặc thù vùng núi phía Bắc, nâng cao thu nhập cho nông dân một cách bền vững.

Quốc Thái