Trả lời:

Biến đổi khí hậu đang trở thành yếu tố rủi ro lớn nhất đối với sản xuất nông nghiệp hiện nay. Dưới góc nhìn của chuyên gia, mức độ tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu đối với nông nghiệp xuất phát từ mối quan hệ phụ thuộc trực tiếp và toàn diện của nông nghiệp vào điều kiện tự nhiên, thể hiện qua các nội dung sau:

I. Nông nghiệp phụ thuộc trực tiếp vào các yếu tố khí hậu

Sản xuất nông nghiệp gắn chặt với:

Nhiệt độ

Lượng mưa

Nguồn nước

Ánh sáng

Mọi biến động bất thường của khí hậu đều:

Tác động ngay đến sinh trưởng, phát triển cây trồng, vật nuôi

Làm đảo lộn lịch thời vụ truyền thống

Không có “vùng đệm kỹ thuật” đủ lớn để triệt tiêu rủi ro khí hậu.

II. Gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan

Tần suất và cường độ tăng của:

Hạn hán

Mưa lớn, lũ lụt

Nắng nóng kéo dài

Rét đậm, rét hại bất thường

Gây:

Thiệt hại trực tiếp sản lượng

Mất trắng cục bộ

Nông nghiệp là lĩnh vực chịu tổn thương đầu tiên và rõ nét nhất.

III. Biến động nguồn nước và xâm nhập mặn

Mực nước biển dâng:

Làm gia tăng xâm nhập mặn

Thu hẹp diện tích đất canh tác

Nguồn nước ngọt:

Phân bố thất thường

Khó chủ động tưới tiêu

Đặc biệt ảnh hưởng mạnh đến trồng trọt và nuôi trồng thủy sản.

IV. Gia tăng dịch bệnh và sinh vật gây hại

Nhiệt độ, ẩm độ thay đổi:

Tạo điều kiện cho sâu bệnh, mầm bệnh phát triển

Mở rộng vùng phân bố của dịch hại

Chu kỳ phát sinh dịch bệnh khó dự báo.

Chi phí phòng trừ tăng, hiệu quả sản xuất giảm.

V. Hạ tầng và năng lực thích ứng còn hạn chế

Hệ thống thủy lợi, đê điều:

Chưa đáp ứng kịch bản khí hậu mới

Giống cây trồng, vật nuôi:

Chậm thích ứng với điều kiện cực đoan

Trình độ quản lý rủi ro khí hậu còn thấp.

Làm tăng mức độ tổn thương của nông nghiệp trước biến đổi khí hậu.

VI. Tác động lan tỏa đến kinh tế – xã hội nông thôn

Mất mùa, giảm thu nhập:

Làm gia tăng nghèo đói

Thúc đẩy di cư lao động

Mất ổn định sinh kế nông thôn.

Biến đổi khí hậu không chỉ là vấn đề môi trường, mà là vấn đề phát triển.

VII. Nhận định chuyên môn

Biến đổi khí hậu tác động mạnh đến nông nghiệp vì đây là lĩnh vực “mở”, chịu tác động trực tiếp của tự nhiên và có năng lực thích ứng còn hạn chế.

Mức độ tổn thương chỉ có thể giảm khi nông nghiệp chuyển mạnh sang thích ứng chủ động, dựa trên khoa học, công nghệ và quản trị rủi ro.

VIII. Định hướng thích ứng

Điều chỉnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo vùng sinh thái.

Phát triển giống chịu hạn, mặn, nhiệt độ cao.

Ứng dụng công nghệ dự báo, tưới tiết kiệm.

Đầu tư hạ tầng thủy lợi thích ứng biến đổi khí hậu.

Tăng cường liên kết và bảo hiểm nông nghiệp.

Ngọc Linh