Cua đinh là loài bò sát nước ngọt có giá trị kinh tế cao, thịt ngon, dễ tiêu thụ và có tiềm năng phát triển mạnh ở nhiều địa phương. Nuôi cua đinh sinh sản không chỉ giúp chủ động nguồn giống chất lượng mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm chi phí con giống cho người nuôi. Dưới đây là những kinh nghiệm trong nuôi cua đinh sinh sản.
1. Thiết kế bể nuôi sinh sản
Bể nuôi cua đinh sinh sản cần được bố trí ở nơi yên tĩnh, kín đáo, xa khu dân cư đông đúc, có nguồn nước sạch, chủ động cấp thoát nước và thuận tiện cho việc quản lý, chăm sóc.
- Bể nuôi sinh sản: Diện tích thích hợp từ 6 – 8 m², thành bể cao khoảng 1,5 m. Đáy bể trải một lớp đất thịt dày khoảng 0,3 m để tạo môi trường gần với tự nhiên. Mực nước duy trì ở mức 0,7 – 0,8 m.
- Bể đẻ trứng: Bể riêng cho cua đinh lên đẻ, diện tích khoảng 1 m², đáy trải lớp cát sạch dày 0,3 m, đảm bảo khô ráo, tơi xốp để cua đào ổ đẻ trứng.
Xung quanh bể cần có nắp che hoặc lưới chắn nhằm hạn chế chuột, mèo, rắn và các tác nhân gây hại.
2. Chọn và bố trí cua đinh bố mẹ
Cua đinh sinh sản thường được nuôi theo bộ bố mẹ, tỷ lệ 1 con đực ghép với 3 – 4 con cái.
- Tiêu chuẩn chọn cua bố mẹ: Chọn những con khỏe mạnh, nhanh nhẹn, không dị hình, da bóng, không trầy xước. Trọng lượng cua sinh sản tốt nhất từ 2,5 kg/con trở lên.
- Phân biệt đực – cái: Con đực có phần đuôi thon và dài hơn con cái. Do cua đinh đực thường sinh trưởng nhanh, lấn lướt con cái nên khi ghép đàn cần chọn con đực có kích cỡ nhỏ hơn hoặc bằng con cái để hạn chế cạnh tranh và gây stress trong bể nuôi.
Trong điều kiện có diện tích ao rộng, có thể nuôi ghép nhiều con cái với ít con đực, mật độ khoảng 1 con/2 – 3 m², nhằm giảm chi phí xây dựng bể.
3. Kỹ thuật chăm sóc cua đinh sinh sản
Chu kỳ sinh sản của cua đinh kéo dài từ tháng 11 đến tháng 7 năm sau, mỗi năm cua cái có thể đẻ 2 – 4 lứa, mỗi lứa từ 8 – 30 trứng, tùy theo trọng lượng và sức khỏe.
Quá trình chăm sóc được chia thành 3 giai đoạn chính:
- Giai đoạn I (từ khi thả nuôi đến tháng 7):
Cua đinh tiếp tục sinh trưởng, phát triển cơ thể. Cho ăn bình thường với khẩu phần đầy đủ, giúp cua đạt thể trạng tốt trước mùa tạo trứng.
- Giai đoạn II (tháng 8 – 11): Đây là giai đoạn hình thành trứng, có ý nghĩa quyết định đến số lượng và chất lượng trứng. Cần tăng cường thức ăn giàu dinh dưỡng, đặc biệt là thức ăn có hàm lượng đạm cao như cá, tép, ốc, cua nhỏ…
- Giai đoạn III (từ tháng 11 đến tháng 7 năm sau): Cua đinh bước vào giai đoạn đẻ trứng, nhu cầu canxi cao để hình thành vỏ trứng. Ngoài thức ăn giàu đạm, cần bổ sung thêm cua, ốc, sò… nhằm đáp ứng nhu cầu khoáng chất.
Trong suốt quá trình nuôi, cần thường xuyên thay nước định kỳ, giữ môi trường sạch, hạn chế ô nhiễm và mầm bệnh.
4. Kỹ thuật ấp trứng cua đinh
Để nâng cao tỷ lệ trứng nở, cần thực hiện đúng quy trình kỹ thuật ấp:
- Chọn nơi ấp: Nơi ấp phải thoáng mát, nhiệt độ thích hợp từ 25 – 32°C, có lưới che tránh chuột, mèo, chim. Có thể ấp trong phòng, thau, chậu hoặc bể nhỏ tùy số lượng trứng.
- Thu gom trứng: Sau khi cua đẻ khoảng 2 ngày có thể thu trứng đem ấp. Dùng thau có lót cát, đặt trứng nhẹ nhàng, không đảo ngược và không va chạm mạnh.
- Tuyển chọn trứng: Chọn trứng đã thụ tinh, hình tròn đều, vỏ dày, có phần trắng đục (túi khí) phía trên và phần trắng trong phía dưới.
- Kỹ thuật ấp: Trải lớp cát dày khoảng 5 cm, đặt trứng cách nhau 1 cm, hướng túi khí lên trên. Phủ tiếp lớp đất khô băm nhỏ dày 3 – 5 cm, sau đó phun nước vừa đủ ẩm (đất vò không dính tay).
- Chăm sóc trứng ấp: Kiểm tra thường xuyên, khi đất khô thì phun bổ sung nước (khoảng 1 tuần/lần). Thời gian ấp từ 100 – 105 ngày. Khi trứng sắp nở, chuyển sang thau nước nông để cua con nở ra không bị khô. Nếu thực hiện tốt, tỷ lệ nở có thể đạt trên 90%.
5. Kỹ thuật ương cua đinh giống
- Giai đoạn mới nở: Cua đinh con cho vào thau, chậu với mực nước khoảng 5 cm. Sau 1 ngày bắt đầu cho ăn bằng trùng chỉ, tép nhỏ, cá mè luộc… Ngày cho ăn 2 lần.
- Ương trong bể: Sau khoảng 1 tuần, chuyển cua con vào bể ương đặt nơi có nắng, diện tích 10 – 20 m², mật độ 10 – 20 con/m². Bể thiết kế nửa cạn – nửa sâu (mực nước 15 cm và 40 – 50 cm), đáy có lớp đất, thả lục bình hoặc vật nổi làm nơi trú ẩn, phơi nắng. Thay nước thường xuyên để giữ môi trường sạch.
- Thức ăn: Cho ăn trùng, cá, tép… tốt nhất xay nhuyễn hỗn hợp để cua dễ ăn, ngày cho ăn 2 lần.
- Thời gian ương: Sau 3 – 5 tháng, cua đinh đạt trọng lượng 100 – 350 g/con có thể xuất bán hoặc thả nuôi thương phẩm. Nếu chăm sóc tốt, tỷ lệ sống đạt trên 95%.
Phương Loan